1.
Rewolucje przechodz\u0105 z boku. Przychodz\u0105 wtedy, gdy si\u0119 ich nikt nie spodziewa. Tak\u0105 rewolucj\u0105, zbieraj\u0105c\u0105 swoje okrutne \u017cniwo w postaci ofiar ludzkich, by\u0142a oczywi\u015bcie pandemia. Epidemia koronowirusa sia\u0142a strach i l\u0119k. Szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w \u015bwiatowych metropolii. To miasta, kt\u00f3re do wczoraj by\u0142y uwa\u017cane za centra rozwoju spo\u0142ecznego, gospodarczego i kulturalnego, miasta, kt\u00f3re wr\u0119cz konkurowa\u0142y z pa\u0144stwami o palm\u0119 pierwsze\u0144stwa rozwoju, przerodzi\u0142y si\u0119 w miejsca szybkiej i niebezpiecznej transmisji pandemii. To, co wczoraj stanowi\u0142o o sile miasta – przep\u0142yw ludzi, turyst\u00f3w, towar\u00f3w i us\u0142ug – z dnia nadzie\u0144 sta\u0142o si\u0119 jego Pi\u0119t\u0105 Achillesow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwszym szoku, przera\u017ceniu i l\u0119ku, jaki dotkn\u0105\u0142 w\u0142odarzy i mieszka\u0144c\u00f3w wielkich miast wywo\u0142any pandemi\u0105, nast\u0105pi\u0142a wola walki. Niekt\u00f3re miasta w kryzysie pandemicznym zobaczy\u0142 okazj\u0119 na radykaln\u0105 zmian\u0119 swoich strategii. Jakby wzi\u0119\u0142y siebie do serca s\u0142ynn\u0105 formu\u0142\u0119 ukut\u0105 przez Winstona Churchilla, kt\u00f3ry mawia\u0142: \u201eNie pozw\u00f3l, aby kryzys si\u0119 zmarnowa\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n
2.
Dlaczego kryzys – w tym przypadku pandemiczny – mia\u0142by by\u0107 tak\u017ce szans\u0105? Bo, jak wiemy, kryzysy wywracaj\u0105 nasze \u017cycie do g\u00f3ry nogami. Tym, co przeszkadza nam w byciu innowacyjnymi, co sprawia, \u017ce naszych miast nie mo\u017cemy zamieni\u0107 w \u201ekampusy kreatywno\u015bci\u201d, to przede wszystkim rutyna. To rutyna stoi na przeszkodzie pomys\u0142owo\u015bci – nie tylko tej technicznej, ale r\u00f3wnie\u017c – a mo\u017ce przede wszystkim – tej spo\u0142ecznej. \u015awiadomo\u015bciowej. To rutyna sprawia, \u017ce nie chcemy, bo nie dlatego, \u017ce nie potrafimy, wyj\u015b\u0107 poza schematy my\u015blenia i dzia\u0142ania. Nie chcemy porzuci\u0107 standardowych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142o tego: w parze z rutyn\u0105 idzie tyrania przyzwyczajenia. Nie bez kozery m\u00f3wi si\u0119, \u017ce przyzwyczajenie to druga natura cz\u0142owieka. To ono sprawia, \u017ce nie mamy odwagi pomy\u015ble\u0107, i\u017c mo\u017cna – raz – my\u015ble\u0107 inaczej. Dwa: dzia\u0142a\u0107 inaczej. Przyzwyczajenie jest gwarantem – jak m\u00f3wi wielu ludzi pracuj\u0105cych w urz\u0119dach i pa\u0144stwowych agendach – bezpiecze\u0144stwa, spokoju i kontroli sytuacji. A takie nastawienie oznacza \u015bmier\u0107 kreatywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Rutyna i przyzwyczajenie sprawiaj\u0105, \u017ce zakopujemy swoj\u0105 kreatywno\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105. \u017be w spos\u00f3b zarz\u0105dzania miastem w przypadku wielu prezydent\u00f3w wkrada si\u0119 logika zamkni\u0119ta do nast\u0119puj\u0105cego sloganu: TINA – There is no alternative. Poddanie si\u0119 tej logice to oczywi\u015bcie \u017cadna zbrodnia. To po prostu b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce nasze miasta s\u0105 zarz\u0105dzane w spos\u00f3b standardowy. A rozwi\u0105zania – urbanistyczne, architektoniczne i spo\u0142eczne – przyprawiaj\u0105 o b\u00f3l g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n
3.
COVID-19 wytr\u0105ci\u0142 nas z rutyny. Starych przyzwyczaje\u0144. I pokaza\u0142 prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 uku\u0142 wieloletni burmistrz brazylijskiej Kurytyby, Jaime Lernera m\u00f3wi\u0105c: \u201emiasto nie jest problemem, miasto jest rozwi\u0105zaniem\u201d. W tym sensie, \u017ce miasto ma wszystkie narz\u0119dzia, od ludzi po infrastruktur\u0119, by znajdowa\u0107 skuteczne rozwi\u0105zania problem\u00f3w, z jakimi si\u0119 borykamy jako mieszka\u0144cy. Powiecie: przyk\u0142ady?<\/p>\n\n\n\n
A wi\u0119c to, co wydawa\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe w Mediolanie, staje si\u0119 faktem. By\u0142em w stolicy Lombardi w sierpniu 2020 roku. W zasadzie, cho\u0107 o tym nie wiedzieli\u015bmy, by\u0142 to szczyt drugiej fali pandemii. Jak Mediolan zareagowa\u0142 na pandemiczny kryzys? Przede wszystkim zdano sobie spraw\u0119 z dw\u00f3ch rzeczy: raz, \u017ce w mie\u015bcie potrzeba wi\u0119cej przestrzeni dla ludzi. Ulice nale\u017cy odda\u0107 pieszym. I dwa: potrzeba wi\u0119cej zieleni. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Mediolan to \u015bci\u015bni\u0119te miasto. Zaledwie 15 km dziel\u0105 jego obrze\u017ca. Na tym terenie mieszka jednak a\u017c 1,4 mln ludzi, z kt\u00f3rych 55 proc. korzysta z transportu publicznego, aby dosta\u0107 si\u0119 do pracy. \u015arednia trasa, jak\u0105 maj\u0105 do pokonania, to 4 km, co zwi\u0119ksza zagro\u017cenie wi\u0119kszej ekspozycji samochod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Pandemia sprawi\u0142a, \u017ce Mediolan chwyci\u0142 byka za rogi, Zacz\u0119to zmiany od 8 km na jednej z kluczowych ulic handlowych – Corso Buenos Aires. Ulica, w pierwszym etapie zmian, zyska now\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 rowerow\u0105 i poszerzone chodniki. \u201ePowinni\u015bmy zaakceptowa\u0107 to, \u017ce za kilka miesi\u0119cy, a mo\u017ce nawet rok, pojawi si\u0119 nowa normalno\u015b\u0107 i musimy stworzy\u0107 dobre warunki do prze\u017cycia tej nowej normalno\u015bci dla wszystkich. My\u015bl\u0119, \u017ce w przysz\u0142ym miesi\u0105cu w Mediolanie, we W\u0142oszech, w Europie, b\u0119dziemy decydowa\u0107 o cz\u0119\u015bci naszej przysz\u0142o\u015bci na nast\u0119pn\u0105 dekad\u0119. Wcze\u015bniej planowali\u015bmy to zrobi\u0107 dopiero w 2030 roku. Zamiast my\u015ble\u0107 o przysz\u0142o\u015bci, musimy my\u015ble\u0107 o tera\u017aniejszo\u015bci\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 sens zmian Pierfrancesco Maran, drugi zast\u0119pca burmistrza stolicy Lombardii.<\/p>\n\n\n\n
Mediolan pokaza\u0142, \u017ce zmiany s\u0105 mo\u017cliwe. \u017be kryzys mo\u017cna wykorzysta\u0107 do przeprowadzenia miejskich innowacji. \u015aladami stolicy Lombardii posz\u0142y te\u017c inne europejskie miasta: Brighton udost\u0119pni\u0142o tylko dla pieszych i rowerzyst\u00f3w Madeira Drive, czyli cz\u0119\u015b\u0107 wybrze\u017ca. Dublin zawiesi\u0142a stanowiska za\u0142adunkowe i miejsca parkingowe, zwi\u0119kszaj\u0105c przestrze\u0144 dla rowerzyst\u00f3w za pomoc\u0105 \u0142atwo usuwalnych separator\u00f3w. Kr\u00f3tko: je\u015bli zmieniamy ulice, to mo\u017cemy zmienia\u0107 ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
4.
Jaka lekcja p\u0142ynie z do\u015bwiadczenia pandemicznego dla naszych miast? Przede wszystkim taka, \u017ce musi ono budowa\u0107 swoj\u0105 odporno\u015b\u0107, gdy\u017c kryzysy – od pandemicznego po klimatyczny – wpisany jest w nasz, nie tylko miejski, krajobraz. \u017be wraz ze zmianami infrastruktury, konieczna jest tak\u017ce zmiana przyzwyczaje\u0144 g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w miejskiego \u017cycia – mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
To tu kryje si\u0119 rewolucja, jak\u0105 w Bogocie zapocz\u0105tkowa\u0142 jeden z najs\u0142ynniejszych burmistrz\u00f3w \u015bwiata, filozof i aktywista spo\u0142eczny Antanas Mockus. Opowiadaj\u0105c potem o swoich do\u015bwiadczenia w zarz\u0105dzaniu miastem w gronie student\u00f3w Harvardu, przekonywa\u0142: \u201eBogota by\u0142a brzydka, ale wszyscy znamy brzydkich ludzi, kt\u00f3rym \u015bwietnie si\u0119 wiedzie. Je\u017celi nie potrafisz zmieni\u0107 hardware’u, postaraj si\u0119 zmieni\u0107 software\u201d.<\/p>\n\n\n\n
By stale uaktualnia\u0107 software, proponuje zasad\u0119 3xP: pomys\u0142 – projekt – propozycja. Kiedy pojawia si\u0119 kryzys, odpowiedzi\u0105 musi dobry by\u0107 pomys\u0142, jak mu przeciwdzia\u0142a\u0107. Wobec pandemii Mediolan zacz\u0105\u0142 poszerza\u0107 chodniki i wprowadza\u0107 w miejsk\u0105 przestrze\u0144 ziele\u0144. Ten pomys\u0142 przekuto w projekt na jednej z ruchliwszych ulic miasta – Corso Buenos Aires. Kiedy mieszka\u0144cy zaakceptowali punktowy projekt, zosta\u0142 on przekuty w propozycj\u0119 – nowa jako strategia budowy odporno\u015bci Mediolanu wobec pandemii.<\/p>\n\n\n\n
Zasada 3xP cho\u0107 cho\u0107 na pierwszy rzut oka ryzykowna, to na przyk\u0142adzie Mediolanu wida\u0107, \u017ce ostatecznie wszystkim si\u0119 op\u0142aca. Buduje odporno\u015b\u0107 miasta na kryzysy, a miasto przekszta\u0142ca w bardziej \u017cyczliwe wobec mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1.Rewolucje przechodz\u0105 z boku. Przychodz\u0105 wtedy, gdy si\u0119 ich nikt nie spodziewa. Tak\u0105 rewolucj\u0105, zbieraj\u0105c\u0105 swoje okrutne \u017cniwo w postaci ofiar ludzkich, by\u0142a oczywi\u015bcie pandemia. Epidemia koronowirusa sia\u0142a strach i l\u0119k. Szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w \u015bwiatowych metropolii. To miasta, kt\u00f3re do wczoraj by\u0142y uwa\u017cane za centra rozwoju spo\u0142ecznego, gospodarczego i kulturalnego, miasta, kt\u00f3re wr\u0119cz konkurowa\u0142y z pa\u0144stwami o palm\u0119 pierwsze\u0144stwa rozwoju, przerodzi\u0142y si\u0119 w miejsca szybkiej i niebezpiecznej transmisji pandemii. To, co wczoraj stanowi\u0142o o sile miasta – przep\u0142yw ludzi, turyst\u00f3w, towar\u00f3w i us\u0142ug – z dnia nadzie\u0144 sta\u0142o si\u0119 jego Pi\u0119t\u0105 Achillesow\u0105. Po pierwszym szoku, przera\u017ceniu i l\u0119ku, jaki dotkn\u0105\u0142 w\u0142odarzy\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":5}},"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":""},"post_excerpt_stackable":"
1.Rewolucje przechodz\u0105 z boku. Przychodz\u0105 wtedy, gdy si\u0119 ich nikt nie spodziewa. Tak\u0105 rewolucj\u0105, zbieraj\u0105c\u0105 swoje okrutne \u017cniwo w postaci ofiar ludzkich, by\u0142a oczywi\u015bcie pandemia. Epidemia koronowirusa sia\u0142a strach i l\u0119k. Szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w \u015bwiatowych metropolii. To miasta, kt\u00f3re do wczoraj by\u0142y uwa\u017cane za centra rozwoju spo\u0142ecznego, gospodarczego i kulturalnego, miasta, kt\u00f3re wr\u0119cz konkurowa\u0142y z pa\u0144stwami o palm\u0119 pierwsze\u0144stwa rozwoju, przerodzi\u0142y si\u0119 w miejsca szybkiej i niebezpiecznej transmisji pandemii. To, co wczoraj stanowi\u0142o o sile miasta – przep\u0142yw ludzi, turyst\u00f3w, towar\u00f3w i us\u0142ug – z dnia nadzie\u0144 sta\u0142o si\u0119 jego Pi\u0119t\u0105 Achillesow\u0105. Po pierwszym szoku, przera\u017ceniu i l\u0119ku, jaki dotkn\u0105\u0142 w\u0142odarzy…<\/p>\n","category_list":"Blog<\/a>","author_info":{"name":"Jaros\u0142aw Makowski","url":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/?author=2"},"comments_num":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions\/72"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}