{"id":214,"date":"2022-08-26T17:26:55","date_gmt":"2022-08-26T15:26:55","guid":{"rendered":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/?p=214"},"modified":"2022-08-26T17:26:55","modified_gmt":"2022-08-26T15:26:55","slug":"ciche-szalenstwo-ferrary","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/?p=214","title":{"rendered":"Ciche szale\u0144stwo Ferrary"},"content":{"rendered":"\n

Jaros\u0142aw Makowski <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ferrara, 2022<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

1.<\/p>\n\n\n\n

Decyzj\u0119 o tym, \u017ce musz\u0119 pojecha\u0107 do Ferrary, podj\u0105\u0142em w roku 1995. Dok\u0142adnie pami\u0119tam ten dzie\u0144. Decyzj\u0119 podj\u0105\u0142em siedz\u0105c w krakowskim kinie Pod Baranami. Zdecydowa\u0142em o tej podr\u00f3\u017cy, ogl\u0105daj\u0105c poruszaj\u0105cy do szpiku ko\u015bci film Michelangelo Antonioniego \u201ePo tamtej stronie\u201d (\u201eAl di l\u00e0 delle nuvole\u201d). Od tamtego wiosennego popo\u0142udnia, od momentu, kiedy ostatnie litery ko\u0144cz\u0105ce film pojawi\u0142y si\u0119 na kinowym ekranie, wyjazd do Ferrary przerodzi\u0142 si\u0119 w moje ukryte poranienie. Pragnie skrywane, nigdy nie ujawnione. Zawsze \u017cywe!<\/p>\n\n\n\n

2.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego, zapytacie, Ferrara? <\/p>\n\n\n\n

Raz, \u017ce Antonioni. Ten wybitny w\u0142oski tw\u00f3rca urodzi\u0142 si\u0119 w Ferrarze. I pod koniec swojego \u017cycia, wesp\u00f3\u0142 z Wimem Wendersem, wraca do \u201eukochanego miasta\u201d, by nakr\u0119ci\u0107, tu, w Ferrarze, jedn\u0105 z czterech etiud sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na \u201ePo tamtej stronie chmur\u201d. Antonioni, kt\u00f3ry – jak wiemy – nie by\u0142 tylko re\u017cyserem. Nie by\u0142 tylko scenarzyst\u0105. To znaczy by\u0142 i filmowcem, i scenarzyst\u0105. Ale Antonioni by\u0142 przede wszystkim, a jak\u017ce, malarzem. <\/p>\n\n\n\n

I, w\u0142a\u015bnie tu, w noweli o Ferrarze, pokazuje sw\u00f3j malarski kunszt. Dzi\u0119ki kamerze, kt\u00f3ra w jego r\u0119ku przeradza si\u0119 w p\u0119dzel, portretuje miasto. Dzi\u0119ki d\u0142ugim kadrom ods\u0142aniaj\u0105cym tajemnice miasta, wrodzonej dociekliwo\u015bci, zapuszcza si\u0119 w ciemne za\u0142uki, kt\u00f3re – gdy je ogl\u0105dasz na ekranie – natychmiast chcesz je zobaczy\u0107. Znale\u017a\u0107 si\u0119 w otoczeniu, p\u00f3\u0142cieni i \u015bwiat\u0142ocieni, jakie tworz\u0105, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze s\u0142o\u0144cem. Jakby to by\u0142a nierozerwalna para. Skazana na \u017cycie i \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Dwa, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107. Mi\u0142o\u015b\u0107 szalona, jakby powiedzia\u0142a Simone Weil, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy praktykowa\u0107, gdy, dodaje, \u201e\u015bwieci s\u0142o\u0144ce\u201d. Ale zarazem niespe\u0142niona. Niezrozumia\u0142a. Ferrara, z w\u0105skimi nawet jak na W\u0142ochy uliczkami, w kt\u00f3rych nale\u017cy si\u0119 bez opami\u0119tania i bez karnie gubi\u0107, by odnale\u017a\u0107 si\u0119 nagle na magicznych podw\u00f3rkach, jest figur\u0105 tego, co niespe\u0142nione. Nie tylko dla mnie, dla ka\u017cdego, kogo zaczepicie, by zapyta\u0107 o tajemniczych kochank\u00f3w tego miasta.<\/p>\n\n\n\n

Silvano i Carmen, przypadkowo si\u0119 spotykaj\u0105: on, jako in\u017cynier \u201eod pomp\u201d, prowadzony przesz los, trafia do Ferrary. \u201eNajpi\u0119kniejsze jest to, m\u00f3wi, \u017ce zjawi\u0142em si\u0119 tu przez przypadek. Bo mia\u0142em jecha\u0107 gdzie indziej\u2026\u201d. Ona, Carmen, jest nauczycielk\u0105, kt\u00f3ra, jad\u0105c rowerem w cieniu arkad (rower i Ferrara, to dopiero zwi\u0105zek szczeg\u00f3lny ma\u015bci, ale to ju\u017c temat na inn\u0105 opowie\u015b\u0107), zatrzymuje si\u0119, gdy podje\u017cd\u017ca do niej Silvano pytaj\u0105c o dobry hotel. By sp\u0119dzi\u0107 tu noc. Noc, kt\u00f3ra oka\u017ce si\u0119 niespe\u0142nieniem. Udr\u0119k\u0105. Do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Od pierwszego s\u0142owa, od pierwszego spotkania, bo tak prowadzi to Antonioni, jest oczywiste, \u017ce ci dwoje, ca\u0142kowicie sobie obcy, s\u0105 ju\u017c od teraz sobie przeznaczeni. \u017be w ich ukrytych spojrzeniach, pocz\u0105tkowym wstydzie, a potem intryguj\u0105cej rozmowie, jest \u017car skrywany jeszcze pod popio\u0142em osch\u0142o\u015bci. Jest nami\u0119tno\u015b\u0107 i pragnienie. Czy zatem czeka ich szcz\u0119\u015bliwa mi\u0142o\u015b\u0107? <\/p>\n\n\n\n

Nic z tych rzeczy. By\u0107 sobie przeznaczonym, co wiemy a\u017c nazbyt dobrze, nie znaczy, wype\u0142ni\u0107 przeznaczenie. I w\u0142a\u015bnie Ferrara b\u0119dzie dla nich, Silvano i Carmen, miastem przekl\u0119tym, miastem, gdzie niespe\u0142nienie staje si\u0119 przeznaczeniem. John Malkovich, doskona\u0142y, jak zwykle, graj\u0105cy w tym filmie starego re\u017cysera, b\u0119d\u0105cego zarazem narratorem, ko\u0144czy t\u0119 kr\u00f3tk\u0105 nowel\u0119 s\u0142owami: \u201eNadal kocha\u0142 si\u0119 w dziewczynie, kt\u00f3rej nie posiada\u0142. Z powodu g\u0142upiej dumy lub szale\u0144stwa. Cichego szale\u0144stwa jego miasta\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Ferrara: miasta szalonej i niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

3.<\/p>\n\n\n\n

\u0106wiczy\u0142em si\u0119 w cierpliwo\u015bci 10 lat. Bo dopiero po dekadzie moje ukryte pragnienie, moja \u017c\u0105dza zobaczenia \u201ecichego szale\u0144stwa Ferrary\u201d si\u0119 zi\u015bci\u0142a. To by\u0142 pa\u017adziernik. Ch\u0142odniejsze ju\u017c poranki. Zreszt\u0105: dobrze jest przyjecha\u0107 do Ferrary wczesn\u0105 wiosn\u0105 lub jesieni\u0105. Najlepiej rano w\u0142a\u015bnie. Id\u0105c z dworca do centrum, widzisz, jak miasto wy\u0142ania si\u0119 z porannej mg\u0142y, jak staje przed twoimi oczami dumne i otwarte, jak zaprasza ci\u0119 do \u015brodka, m\u00f3wi\u0105c: \u201eWejd\u017a, rozgo\u015b\u0107 si\u0119\u201d. Jak wraz ze wschodem s\u0142o\u0144ca pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz wyra\u017aniejsze kontury monumentalnego, otoczonego fosami, i zbudowany w samym \u015brodku Ferrary Castello Estense, kt\u00f3ry skrywa tajemnice, rozkosze i zbrodnie rodu d\u2019Este. Ferrara bowiem, gdyby umia\u0142a m\u00f3wi\u0107, powt\u00f3rzy\u0142aby za Carmen: \u201eJa za\u015b tkwi\u0119 tu jak we mgle\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Szale\u0144stwo mi\u0142o\u015bci, to zn\u00f3w Weil, nie szuka dla siebie wyrazu. Gnie, rozp\u0142ywa si\u0119, podobnie jak Ferrara, w g\u0119stej jak mleko porannej mgle. Ale nie znika. Nie zapada si\u0119 w nico\u015b\u0107. Bo zawsze co\u015b zostaje. Tak, jak opowie\u015b\u0107 o niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci Silvano i Carmen, o kt\u00f3rej starzy mieszka\u0144cy Ferrary nadal rozprawiaj\u0105, i wci\u0105\u017c j\u0105 sobie przekazuj\u0105, z pokolenia na pokolenie. Bo, powt\u00f3rzmy: zawsze co\u015b zostaje. Nawet po kawie zostaje osad. A c\u00f3\u017c dopiero po szalonej i niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci w Ferrarze?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jaros\u0142aw Makowski 1. Decyzj\u0119 o tym, \u017ce musz\u0119 pojecha\u0107 do Ferrary, podj\u0105\u0142em w roku 1995. Dok\u0142adnie pami\u0119tam ten dzie\u0144. Decyzj\u0119 podj\u0105\u0142em siedz\u0105c w krakowskim kinie Pod Baranami. Zdecydowa\u0142em o tej podr\u00f3\u017cy, ogl\u0105daj\u0105c poruszaj\u0105cy do szpiku ko\u015bci film Michelangelo Antonioniego \u201ePo tamtej stronie\u201d (\u201eAl di l\u00e0 delle nuvole\u201d). Od tamtego wiosennego popo\u0142udnia, od momentu, kiedy ostatnie litery ko\u0144cz\u0105ce film pojawi\u0142y si\u0119 na kinowym ekranie, wyjazd do Ferrary przerodzi\u0142 si\u0119 w moje ukryte poranienie. Pragnie skrywane, nigdy nie ujawnione. Zawsze \u017cywe! 2. Dlaczego, zapytacie, Ferrara?  Raz, \u017ce Antonioni. Ten wybitny w\u0142oski tw\u00f3rca urodzi\u0142 si\u0119 w Ferrarze. I pod koniec swojego \u017cycia, wesp\u00f3\u0142\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":5}},"featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":""},"post_excerpt_stackable":"

Jaros\u0142aw Makowski Ferrara, 2022 1. Decyzj\u0119 o tym, \u017ce musz\u0119 pojecha\u0107 do Ferrary, podj\u0105\u0142em w roku 1995. Dok\u0142adnie pami\u0119tam ten dzie\u0144. Decyzj\u0119 podj\u0105\u0142em siedz\u0105c w krakowskim kinie Pod Baranami. Zdecydowa\u0142em o tej podr\u00f3\u017cy, ogl\u0105daj\u0105c poruszaj\u0105cy do szpiku ko\u015bci film Michelangelo Antonioniego \u201ePo tamtej stronie\u201d (\u201eAl di l\u00e0 delle nuvole\u201d). Od tamtego wiosennego popo\u0142udnia, od momentu, kiedy ostatnie litery ko\u0144cz\u0105ce film pojawi\u0142y si\u0119 na kinowym ekranie, wyjazd do Ferrary przerodzi\u0142 si\u0119 w moje ukryte poranienie. Pragnie skrywane, nigdy nie ujawnione. Zawsze \u017cywe! 2. Dlaczego, zapytacie, Ferrara?  Raz, \u017ce Antonioni. Ten wybitny w\u0142oski tw\u00f3rca urodzi\u0142 si\u0119 w Ferrarze. I pod koniec swojego…<\/p>\n","category_list":"Blog<\/a>","author_info":{"name":"Jaros\u0142aw Makowski","url":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/?author=2"},"comments_num":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=214"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":217,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/214\/revisions\/217"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}