Partia, kt\u00f3ra rz\u0105dzi Polsk\u0105, ma mocne spoiwo: w\u0142adza. Doskonale obrazuje to PiS. Jednocze\u015bnie partia, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w opozycji, nie ma takiego spoiwa. Tym, co ma j\u0105 spaja\u0107, s\u0105 idee. Tym bardziej nie mo\u017cna pozwoli\u0107 sobie na zamykanie dyskusji o tym, czym chce by\u0107, i jak\u0105 idee przed\u0142o\u017cy\u0107 Polkom i Polakom, najwi\u0119ksza partia opozycyjna. Platforma Obywatelska powinna zosta\u0107 wierna liberalizmowi, ale z odpowiednim przymiotnikiem. Jakim? Czu\u0142y. Czu\u0142y liberalizm.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Na czym mia\u0142by on polega\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek jest prosty: czu\u0142y liberalizm musi mie\u0107 sp\u00f3jne i pozytywne przes\u0142anie, gdy\u017c pracuje w \u017cywiole nadziei, a nie – jak to mia\u0142o miejsce do tej pory – obsesyjne skupianie si\u0119\u00a0na potkni\u0119ciach populist\u00f3w. Analiza stan\u00f3w psychologicznych rz\u0105dz\u0105cych nie interesuje wyborc\u00f3w. Dlatego zacz\u0105\u0107 trzeba od sprawy kluczowej: cz\u0142owiek<\/strong>. Jego \u017cycie i bezpiecze\u0144stwo jest najwa\u017cniejsze. Szczeg\u00f3lnie dzi\u015b, kiedy PiS bawi si\u0119\u00a0naszym bezpiecze\u0144stwem: od zaniechania walki o czyste powietrze i ignorowanie zmian klimatycznych poczynaj\u0105c, poprzez zniszczenie systemu edukacji, a na osamotnieniu mi\u0119dzynarodowym ko\u0144cz\u0105c. Kr\u00f3tko: dla czu\u0142ego libera\u0142a to cz\u0142owiek (ka\u017cdy cz\u0142owieka, niezale\u017cnie od wiary, \u015bwiatopogl\u0105du czy orientacji seksualnej) jest drog\u0105 polityki, a nie polityka (czy te\u017c ideologia) jest drog\u0105 cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n Kolejny element: wsp\u00f3lnota.<\/strong> Czu\u0142y liberalizm nie b\u0119dzie si\u0119 ba\u0142 u\u017cywa\u0107 s\u0142owa \u201ewsp\u00f3lnota\u201d tak, jak diabe\u0142 boi si\u0119 \u015bwi\u0119conej wody. B\u0119dzie jednak rozumia\u0142 dzia\u0142anie na rzecz dobra wsp\u00f3lnego pod\u0142ug zasady: \u201eKto nie jest przeciwko nam, na \u015bmier\u0107 i \u017cycie, ten jest z nami\u201d. Nawet wtedy, gdy si\u0119 r\u00f3\u017cnimy, gdy spieramy si\u0119 o przysz\u0142y kszta\u0142t naszego pa\u0144stwa. Taki liberalizm nie b\u0119dzie szuka\u0142 tego, co ludzi dzieli, ale b\u0119dzie szuka\u0142 i budowa\u0142 na tym, co ludzi \u0142\u0105czy. Polacy z prawa i z lewa chc\u0105 czu\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 narodu, kt\u00f3ry dzi\u015b dzier\u017cy sw\u00f3j los we w\u0142asnych r\u0119kach oraz kt\u00f3ry \u2013 dzi\u0119ki wsp\u00f3lnej pracy milion\u00f3w obywateli \u2013 mo\u017ce uczyni\u0107 siebie r\u00f3wnie\u017c lepszym spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n Czu\u0142y liberalizm, aby strawestowa\u0107 Richarda Rorty\u2019ego, my\u015bli o Polsce z perspektywy nadziei na to, czym jako pa\u0144stwo mamy si\u0119 sta\u0107, z uwzgl\u0119dnieniem wiedzy na temat tego, jakim krajem jeste\u015bmy dzi\u015b. A to znaczy, \u017ce idea\u0142 naszej wsp\u00f3lnoty i pa\u0144stwa nie zosta\u0142 jeszcze urzeczywistniony \u2013 wci\u0105\u017c zbyt ma\u0142o jest zaufania mi\u0119dzy nami, wci\u0105\u017c za ma\u0142o sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, wci\u0105\u017c zbyt wiele jest spo\u0142ecznych i ekonomicznych wyklucze\u0144\u2026 Obietnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 winna urzeczywistnia\u0107 Platforma, g\u0142osz\u0105c czu\u0142y liberalizm, mo\u017cna sprowadzi\u0107 do trzech spraw. Trzech wyzwa\u0144, kt\u00f3re jednak nie tyle m\u00f3wi\u0105, kim jeste\u015bmy dzi\u015b, ale kim, poprzez wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119, mo\u017cemy dopiero si\u0119 sta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, nie mo\u017cemy zbudowa\u0107 przyzwoitego spo\u0142ecze\u0144stwa, je\u015bli nie odbudujemy wpierw zaufania mi\u0119dzy sob\u0105<\/strong>. Polska musi przerodzi\u0107 si\u0119 w kraj, gdzie polityka empatii i polityka nadziei ostatecznie pokona polityk\u0119 strachu i polityk\u0119 nienawi\u015bci. Tym bardziej \u017ce wiemy, i\u017c zaufanie jest lepsze i ta\u0144sze ni\u017c nieufno\u015b\u0107 i podejrzliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Po drugie, wsp\u00f3lnym celem Polak\u00f3w musi pozosta\u0107 budowa sprawnego pa\u0144stwa<\/strong>, kt\u00f3re rozwi\u0105zuje \u201eproblemy cz\u0142owieka\u201d poprzez codzienny trud, a nie wik\u0142a si\u0119 w symboliczne i metafizyczne spory. Budowa pa\u0144stwa, kt\u00f3re b\u0119dzie podejmowa\u0107 decyzje ze wzgl\u0119du na jeden g\u0142\u00f3wny cel \u2013 walk\u0119 o wi\u0119ksz\u0105 spo\u0142eczn\u0105 solidarno\u015b\u0107. Spo\u0142eczn\u0105 solidarno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest naszym wolno\u015bciowym dziedzictwem, a nie etykietk\u0105 kilku piekl\u0105cych si\u0119 polityk\u00f3w, musi przerodzi\u0107 si\u0119 w dusz\u0119 o\u017cywiaj\u0105c\u0105 ten nar\u00f3d. Warunkiem przecie\u017c dobrobytu jest solidarno\u015b\u0107, g\u0142upia rywalizacja, zw\u0142aszcza ta przypominaj\u0105ca hazard z czas\u00f3w ostatniego kryzysu finansowego, jest zbyt dla nas wszystkich kosztowna.<\/p>\n\n\n\n Po trzecie, niemniej wa\u017cne, cho\u0107 wci\u0105\u017c niedoceniane, poszerzanie pola tolerancji i szacunku.<\/strong> Tolerancji nie przyb\u0119dzie nam od tego, gdy ju\u017c wszyscy staniemy si\u0119 syci, gdy ju\u017c ka\u017cdy b\u0119dzie mia\u0142 dwa samochody<\/strong> i sta\u0107 b\u0119dzie wszystkich na wakacje w Egipcie, jak kre\u015bli nasze aspiracje prezes Kaczy\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Tolerancji w nowoczesnym spo\u0142ecze\u0144stwie przybywa wtedy, gdy \u2013 mimo r\u00f3\u017cni\u0107 \u015bwiatopogl\u0105dowych czy p\u0142ciowych \u2013 potrafimy by\u0107 ze sob\u0105 solidarni, darzy\u0107 si\u0119 wzajemnym szacunkiem. Poucza o tym nie kto inny, jak \u015bw. Pawe\u0142, gdy twierdzi, \u017ce \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, jest jeden \u2013 wsp\u00f3lny. Libera\u0142, niewstydz\u0105cy si\u0119 w takich chwilach patosu, doda: Polska jest wsp\u00f3lna. Ani tylko twoja, ani tylko moja. Ale \u2013 nasza. W takiej Polsce, id\u0105c dalej za wskazaniami aposto\u0142a Paw\u0142a, nie ma ani m\u0119\u017cczyzny, ani kobiety, nie ma \u017cyda, ani poganina, nie ma hetero czy homoseksualisty. Jeden wobec drugiego jest bli\u017anim. Jeden jest dla drugiego wsp\u00f3\u0142obywatelem.<\/p>\n\n\n\n I na koniec narz\u0119dzie, kt\u00f3rym odwojowuje si\u0119 dzi\u015b serca i umys\u0142y; j\u0119zyk. To musi by\u0107 j\u0119zyk zwyk\u0142y ludzi. Bo je\u015bli chcesz odzyska\u0107 sw\u00f3j kraj, musisz odzyska\u0107 swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Je\u015bli chcesz odzyska\u0107 swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, musisz odzyska\u0107 j\u0119zyk, kt\u00f3rym ta wsp\u00f3lnota m\u00f3wi i j\u0119zyk debaty publicznej. Bo j\u0119zyk, jak doskonale wiemy, to wi\u0119cej ni\u017c krew.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Partia, kt\u00f3ra rz\u0105dzi Polsk\u0105, ma mocne spoiwo: w\u0142adza. Doskonale obrazuje to PiS. Jednocze\u015bnie partia, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w opozycji, nie ma takiego spoiwa. Tym, co ma j\u0105 spaja\u0107, s\u0105 idee. Tym bardziej nie mo\u017cna pozwoli\u0107 sobie na zamykanie dyskusji o tym, czym chce by\u0107, i jak\u0105 idee przed\u0142o\u017cy\u0107 Polkom i Polakom, najwi\u0119ksza partia opozycyjna. Platforma Obywatelska powinna zosta\u0107 wierna liberalizmowi, ale z odpowiednim przymiotnikiem. Jakim? Czu\u0142y. Czu\u0142y liberalizm.\u00a0 Na czym mia\u0142by on polega\u0107? Pocz\u0105tek jest prosty: czu\u0142y liberalizm musi mie\u0107 sp\u00f3jne i pozytywne przes\u0142anie, gdy\u017c pracuje w \u017cywiole nadziei, a nie – jak to mia\u0142o miejsce do tej pory –\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":259,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"blocksy_meta":{"styles_descriptor":{"styles":{"desktop":"","tablet":"","mobile":""},"google_fonts":[],"version":5}},"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit.jpg",2390,1590,false],"thumbnail":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-768x511.jpg",768,511,true],"large":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-1024x681.jpg",1024,681,true],"1536x1536":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-1536x1022.jpg",1536,1022,true],"2048x2048":["https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC_3847-Edit-2048x1362.jpg",2048,1362,true]},"post_excerpt_stackable":" Partia, kt\u00f3ra rz\u0105dzi Polsk\u0105, ma mocne spoiwo: w\u0142adza. Doskonale obrazuje to PiS. Jednocze\u015bnie partia, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w opozycji, nie ma takiego spoiwa. Tym, co ma j\u0105 spaja\u0107, s\u0105 idee. Tym bardziej nie mo\u017cna pozwoli\u0107 sobie na zamykanie dyskusji o tym, czym chce by\u0107, i jak\u0105 idee przed\u0142o\u017cy\u0107 Polkom i Polakom, najwi\u0119ksza partia opozycyjna. Platforma Obywatelska powinna zosta\u0107 wierna liberalizmowi, ale z odpowiednim przymiotnikiem. Jakim? Czu\u0142y. Czu\u0142y liberalizm.\u00a0 Na czym mia\u0142by on polega\u0107? Pocz\u0105tek jest prosty: czu\u0142y liberalizm musi mie\u0107 sp\u00f3jne i pozytywne przes\u0142anie, gdy\u017c pracuje w \u017cywiole nadziei, a nie – jak to mia\u0142o miejsce do tej pory –…<\/p>\n","category_list":"Blog<\/a>","author_info":{"name":"Jaros\u0142aw Makowski","url":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/?author=2"},"comments_num":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=258"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":262,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258\/revisions\/262"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jaroslawmakowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}